Şirince'deki çıkmaz nasıl aşılır?

Bir yandan kamuoyu önünde ölüm kalım mücadelesi yaşanırken, bir yandan çözüm için araya giren akil insanlara mevzuat zemininde çözüm yolu önermek de bize düştü. Gelen telkinler doğrultusunda 18 Şubat'ta kaymakam beyi makamında ziyaret ederek şaşırtıcı derecede samimi, esprili bir görüşme yaptık. İki gün sonra İzmir valisi Cahit Kıraç'la makamında bir toplantı yaptık. Selçuk kaymakamı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri ve ilgili bürokratlar da toplantıya katıldı. Ali'yle beraber aşağıdaki çözüm paketini masaya koyduk.

(21 Şubat 2011, facebook)

Sevan Nişanyan & Ali Nesin

1. Kentsel sit alanının imar planı acilen yenilenmeli, onunla birlikte kentsel sit dışındaki köy alanlarının imar durumu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Köy içini kapsayan Kentsel Sit, köy çevresini ilgilendiren 3. Derece Doğal Sit ve Nesin Matematik Köyünün de içinde bulunduğu sit dışı köy alanı üç ayrı statüye tabidir. Her üçünün imar statüsü (ayrı ayrı veya beraberce) çok kısa zamanda düzenlenmelidir.

İmarda gözetilecek hususlara ilişkin ekte bazı öneriler getirilmiştir. Bu ilkelere uygun bir plan, bürokratik engellere takılmadığı sürece kanımızca birkaç ayda hazırlanabilir.

Kentsel sit alanı için Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanan Koruma Amaçlı İmar Planı halen çıkmaza girmiş ve yürürlüğü durdurulmuştur. Bakanlık bu planı hızlı ve radikal bir şekilde yenilerken, İl Özel İdaresi'nin köy çevresi için 1/25.000'lik plan hazırlığına hız vermesi gereklidir.

2. Yeni imar planları fiilî durumu koruma noktasından hareket etmelidir.

Köyde "ucube" niteliğinde birçok yapı ve eklenti vardır; bunların bir kısmının kaldırılması gereği aşikârdır. Ancak mevcut durumun ana nedeni idarenin 27 yıldan beri imar planı yapamamasıdır. İdarenin kusurundan doğan bir durumdan ötürü, birçoğu yoksul köylü olan mal sahiplerinin cezalandırılması adil değildir.

Köyde kesinleşmiş veya kesinleşmeye yakın 100'e yakın yıkım kararı alınmıştır. Ayrıca henüz ihbar edilmediği ya da dikkat çekmediği ya da müsamaha gösterildiği için işlem konusu olmayan 100 civarında kaçak inşaat ve tadilat da zamanla gündeme gelebilir. Bunlardan herhangi birinin yıkılması, emsal yoluyla hepsinin yıkılması yönünde baskı doğuracaktır ve bunun Şirince halkı açısından olumlu bir sonuç doğurma ihtimali yoktur.

Bu nedenlerden dolayı imar planının fiilen imar affı niteliğinde olmasının pratik, ahlaki ve hukuki bir zorunluluk olduğu düşüncesindeyiz.

3. İmar planının detay uygulamasında yerel bir heyet yetkilendirilmelidir.

İmar planı kusursuz dahi olsa uygulamada bürokratik zorluklar ve/veya kadro yetersizliği nedeniyle aşılması güç darboğazlar oluşmaktadır, en masum isteğin onaylanması yıllar almaktadır.

Proje gerektirmeyen tamirat ve tadilat, bahçe duvarı, ahır, çardak, dükkan düzenlemesi gibi basit konularda yerel bir heyete kısa yoldan karar alma yetkisi tanınmalıdır. Proje gerektiren işlerde dahi yerel heyetin ön onay yetkisi bulunmalıdır. İl Özel İdaresi ve Koruma Kurulu, denetim, teftiş ve ikinci kademe onay organları konumuna yükselmelidir.

Adı geçen yerel heyet köyde oluşturulacak "Köy Konseyi" gibi bir oluşum, ya da Köy Konseyi veya muhtarlık bünyesinde kurulacak bir teknik danışma heyeti olabilir.

4. Varolan olumsuzlukların düzeltilmesinde zorlama yerine uzlaşma yoluna gidilmelidir.

Yeni imar düzeni kurulduktan sonra köyde geleneksel dokuya uygun olmayan eklentilerin giderilmesi için mal sahiplerine makul öneriler getirilmelidir. Bunun için kısmi veya tam maddi yardım ile birlikte, zarar gören işletme sahiplerine dükkan yeri gösterme vs. gibi teşvik edici yaklaşımlar daha etkili olacaktır.

Mal sahipleriyle yapılan bu pazarlık sürecinde de Köy Konseyi'nin yararlı işlevi olabilir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28